DẬP DÌU LỄ HỘI, HÁT THEN, MÚA XÒE
Vùng núi phía Bắc Việt Nam không chỉ mê hoặc du khách bởi cảnh quan thiên nhiên tráng lệ, mà còn là cột mốc văn hóa rực rỡ với hàng trăm lễ hội độc đáo của đồng bào các dân tộc như Mông, Tày, Nùng, Thái, Dao. Lễ hội nơi đây thường gắn liền với chu kỳ nông nghiệp, tín ngưỡng thờ cúng thần linh và tình yêu đôi lứa, tạo nên một không gian sinh hoạt cộng đồng vừa linh thiêng vừa náo nhiệt.
Sáng thứ Năm, ngày 22 tháng 10, cô và trò lớp 4A11 vừa có một tiết học rất thành công: Một số nét văn hóa vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Bài học không chỉ cung cấp kiến thức địa lí, lịch sử thuần túy mà còn giúp học sinh hình thành ý thức tôn trọng sự khác biệt văn hóa, nuôi dưỡng lòng tự hào và trách nhiệm giữ gìn, phát huy các giá trị di sản của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Bạn Nguyễn Phú Thành tổ chức cho các bạn chia sẻ về lễ hội
Những lễ hội quan trọng mang đậm bản sắc văn hóa của người dân vùng núi phía Bắc mà học sinh cần trình bày cho cả lớp cùng nghe:
Lễ hội Gầu Tào là một trong những lễ hội truyền thống lớn và tiêu biểu nhất của đồng bào dân tộc Mông ở vùng núi phía Bắc, thường được tổ chức vào dịp đầu xuân năm mới (từ mùng 1 đến rằm tháng Giêng). Lễ hội mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, nhằm tạ ơn trời đất, thần linh đã ban cho gia đình và bản làng sức khỏe, sự bình an, con cháu đầy đàn và mùa màng bội thu. Phần lễ trang trọng với nghi thức dựng cây nêu và cúng tế, tiếp nối là phần hội tưng bừng với tiếng khèn dập dìu, những điệu múa truyền thống, các trò chơi dân gian và không gian giao lưu văn hóa rộn rã. Đây không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là biểu tượng rực rỡ gắn kết cộng đồng của người Mông mỗi độ xuân về.
Lễ hội Lồng tồng (còn gọi là hội Xuống đồng) là lễ hội truyền thống của người Tày, Nùng... được tổ chức trên những cánh đồng hoặc khu đất rộng, thường diễn ra từ mùng 4 đến mùng 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm.
Lễ hội Hoa Ban là một sự kiện văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc, được tổ chức thường niên vào tháng 3 tại tỉnh Điện Biên. Lễ hội gắn liền với tín ngưỡng tri ân thần linh, cầu cho quốc thái dân an và câu chuyện tình yêu thủy chung của nàng Ban theo truyền thuyết dân tộc Thái. Đến với lễ hội, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những cánh hoa ban trắng tinh khôi phủ trắng núi rừng, mà còn hòa mình vào không khí rộn rã của các trò chơi dân gian, điệu múa xòe uyển chuyển và thưởng thức ẩm thực độc đáo của vùng cao.
Phần hội là dịp để mọi người cùng thả hồn vào các giai điệu Hát múa dân gian truyền thống trong những bộ trang phục dân tộc rực rỡ và độc đáo.
Học sinh chia sẻ về hát Then
Tiếp nối mạch cảm xúc cô giáo đưa các em học sinh đến với không gian âm nhạc của hát Then và múa Xòe Thái: Ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc có rất nhiều điệu hát Then và múa Xòe Thái. Đây là những loại hình nghệ thuật độc đáo thể hiện ước mơ, khát vọng và là niềm tự hào lớn lao của các dân tộc vùng cao, thường được biểu diễn trong tất cả các dịp lễ hội quan trọng để tạo nên bầu không khí rộn ràng, gắn kết.
Hát Then là một loại hình diễn xướng âm nhạc dân gian của các dân tộc Tày, Nùng, Thái,… thường được tổ chức vào những dịp lễ quan trọng. Thông qua các làn điệu khác nhau của Then, người dân mong muốn những điều may mắn và cuộc sống tốt lành. Có rất nhiều hình thức hát Then:
- Then cổ: Gắn liền với các nghi lễ tâm linh truyền thống, yêu cầu cao về kỹ thuật kết hợp vừa đàn tính, vừa xóc nhạc, vừa múa và diễn xướng.
- Then đặt lời mới: Được phát triển phục vụ đời sống xã hội hiện đại, ca ngợi Đảng, Bác Hồ, tình yêu quê hương đất nước và xây dựng nông thôn mới.
Học sinh chia sẻ về múa Xòe Thái
Xòe Thái là loại hình múa truyền thống đặc sắc của người Thái được biểu diễn trong các dịp lễ Tết, ngày vui của dòng họ. Những điệu múa xoè chứa đựng ước mơ khát vọng và là niềm tự hào của người Thái.
Cô trò cùng nhau múa Xòe Thái trên nền nhạc của Vũ điệu Kết đoàn
Học sinh 4A11 hóa thân thành những cô gái Thái xinh đẹp
Nội dung bài học lắng đọng trong lòng học trò
Trong khuôn khổ của một tiết học 35 phút, cô giáo không tham vọng nhiều chỉ mong các con biết yêu hơn những nét đẹp văn hóa vùng miền. Từ đó biết trân trọng giữ gìn, phát huy các giá trị di sản của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.